Van het pikzwarte Friese paard tot de pluizige Shetlander en de sierlijke Arabier: er bestaan wereldwijd meer dan 300 paardenrassen. Elk ras is gefokt voor een eigen doel, zoals snelheid, kracht, uithoudingsvermogen of een rustig karakter. In dit artikel lees je in welke groepen paarden worden ingedeeld, welke rassen het bekendst zijn en welk ras bij jou past.
De vier groepen: volbloed, warmbloed, koudbloed en pony
Paardenrassen worden meestal ingedeeld naar bouw en temperament, niet naar lichaamstemperatuur. Alle paarden hebben dezelfde temperatuur.
- Volbloeden zijn licht gebouwd, snel en gevoelig. Denk aan de Engelse volbloed en de Arabier.
- Warmbloeden zijn ontstaan door volbloeden te kruisen met zwaardere paarden. Het zijn atletische rijpaarden voor springen, dressuur en eventing, zoals het KWPN-paard en de Hannoveraan.
- Koudbloeden zijn zware, kalme trekpaarden met veel spierkracht, zoals het Belgisch trekpaard en de Shire.
- Pony's zijn paarden met een schofthoogte tot 1,48 meter. Ze zijn vaak sterk, slim en zuinig in het voer.
Het Friese paard valt een beetje tussen de groepen in: het is zwaarder dan een warmbloed, maar lichter en eleganter dan een echt trekpaard.
De bekendste paardenrassen op een rij
De schofthoogte is de hoogte gemeten van de grond tot het hoogste punt van de rug, net achter de manen. De getallen hieronder zijn gemiddelden; een individueel paard kan erbuiten vallen.
| Ras | Herkomst | Schofthoogte | Bekend om |
|---|---|---|---|
| Friese paard | Nederland | ca. 1,55 – 1,75 m | Zwarte vacht, lange manen, hoge beenactie |
| KWPN | Nederland | ca. 1,65 – 1,75 m | Topsport in springen en dressuur |
| Hannoveraan | Duitsland | ca. 1,60 – 1,75 m | Veelzijdig sportpaard |
| Engelse volbloed | Engeland | ca. 1,57 – 1,73 m | Snelste renpaard over middellange afstand |
| Arabier | Arabisch schiereiland | ca. 1,45 – 1,55 m | Uithoudingsvermogen, fijn hoofd, hoge staart |
| Andalusiër (PRE) | Spanje | ca. 1,55 – 1,65 m | Barokke bouw, vaak schimmel |
| Lipizzaner | Oostenrijk en Slovenië | ca. 1,50 – 1,60 m | Spaanse Rijschool in Wenen |
| American Quarter Horse | Verenigde Staten | ca. 1,45 – 1,60 m | Sprint en westernrijden |
| Appaloosa | Verenigde Staten | ca. 1,45 – 1,60 m | Gevlekte vacht |
| Haflinger | Oostenrijk en Zuid-Tirol | ca. 1,38 – 1,50 m | Vosbruin met blonde manen |
| Fjordenpaard | Noorwegen | ca. 1,35 – 1,50 m | Falbe kleur, rechtopstaande manen |
| Tinker (Irish Cob) | Ierland en Engeland | ca. 1,35 – 1,60 m | Bonte vacht en veel behang |
| Welsh pony en cob | Wales | ca. 1,20 – 1,55 m (per sectie) | Vriendelijke kinder- en rijpony |
| Shetlandpony | Shetlandeilanden | maximaal 1,07 m | Klein, sterk en eigenwijs |
| Belgisch trekpaard | België | ca. 1,60 – 1,75 m | Enorme kracht, vaak meer dan 900 kg |
| Shire | Engeland | ca. 1,70 – 1,90 m | Een van de grootste paardenrassen |
Populaire paardenrassen in Nederland
Het Friese paard is misschien wel het bekendste Nederlandse paard. Het stamboek (KFPS) bestaat sinds 1879. Friezen zijn altijd zwart, met een lange, golvende manen en staart en 'behang': lange haren aan de onderbenen. Ze zijn mensgericht en werkwillig en worden gebruikt voor dressuur, in het tuig en als koetspaard.
Het KWPN-paard (Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland) is een van de succesvolste sportpaardenstamboeken ter wereld. Binnen het KWPN wordt gefokt op richtingen zoals rijpaard, springpaard en tuigpaard.
De Shetlandpony is de klassieke eerste pony voor kinderen en wordt in Nederland veel gehouden. Hij is klein maar verrassend sterk. Daarnaast zijn de Haflinger, het Fjordenpaard en de Tinker populair bij recreatieve ruiters, omdat ze rustig, sterk en makkelijk te houden zijn.
Sportpaarden: snel en atletisch
Voor wedstrijdsport kiezen ruiters meestal een warmbloed zoals het KWPN-paard, de Hannoveraan, de Holsteiner of de Oldenburger. Ze combineren kracht met souplesse en een goed karakter om mee te werken.
De Engelse volbloed is gefokt voor de renbaan. Alle volbloeden stammen af van drie hengsten die rond 1700 naar Engeland kwamen: de Byerley Turk, de Darley Arabian en de Godolphin Arabian. De Arabier is een van de oudste rassen ter wereld en heeft aan de basis gestaan van veel andere rassen. Arabieren blinken uit in endurance, afstandsritten van 80 kilometer of meer.
Pony's: klein maar veelzijdig
Pony's zijn er in alle soorten. Welsh pony's worden ingedeeld in secties A tot en met D, van de kleine berg-pony tot de grote Welsh Cob. De New Forest pony en de Connemara zijn populaire rijpony's voor tieners en lichte volwassenen. En de Haflinger en het Fjordenpaard zitten qua grootte op de grens tussen pony en paard.
Een pony is geen jong paard: het is een volwassen dier dat klein blijft. Pony's zijn vaak zuinige eters en moeten goed op hun gewicht letten, want ze krijgen snel last van hoefbevangenheid als ze te veel gras eten.
Trekpaarden: de zachte reuzen
Koudbloeden werden vroeger gebruikt op het land, in de bosbouw en voor zware wagens. Het Belgisch trekpaard (ook wel Brabander) kan meer dan 900 kilo wegen. De Shire uit Engeland is een van de grootste rassen: het grootste gemeten paard ooit, de Shire Sampson, had in de 19e eeuw een schofthoogte van 2,19 meter. Ondanks hun omvang zijn trekpaarden meestal rustig en vriendelijk.
Welk paardenras past bij jou?
Stel jezelf deze vragen voordat je een ras kiest:
- Wat wil je ermee doen? Voor wedstrijdsport past een warmbloed, voor buitenritten een rustig en trefzeker ras als de Haflinger of het Fjordenpaard.
- Hoe ervaren ben je? Volbloeden en Arabieren zijn gevoelig en reageren snel. Voor beginners is een nuchter ras vaak prettiger.
- Hoe lang en zwaar ben je? Een Shetlander is geschikt voor kleine kinderen, een Tinker of Fries kan een volwassen ruiter makkelijk dragen.
- Hoeveel tijd en geld heb je? Een sportpaard vraagt veel training, een robuuste pony kan vaak meer buiten staan.
Onthoud: het individuele paard, de opvoeding en de training maken minstens zoveel uit als het ras.
Vacht, kleur en ras: niet hetzelfde
Een kleur is geen ras. Een schimmel (grijs of wit), vos (roodbruin), bruin of bont paard kan van veel verschillende rassen zijn. Alleen bij sommige rassen hoort een vaste kleur, zoals zwart bij het Friese paard en de falbe kleur bij het Fjordenpaard. Wil je weten welk ras een paard is? Kijk in het paspoort: daarin staan het stamboek en de afstamming.
Jouw paard als kunstwerk aan de muur
Welk ras jouw paard ook is, het verdient een ereplek. Met ons paardenportret maak je van een gewone foto een kunstwerk: een fijn potloodportret, houtskool en krijt op getint papier, een geschilderd portret op zwart, een kleurrijk paletmesschilderij of inkt en aquarel, telkens met de naam van je paard eronder. Je ziet eerst gratis een voorbeeld en kiest daarna een poster of digitale download via onze producten.
